Tüp bebek ya da kısırlık tedavisi sırasında ikinci görüş almak, mevcut hekiminize güvensizlik değil, kendi sağlığınızla ilgili kararlarda söz sahibi olma hakkınızdır. "Yanlış mı karar veriyorum?" sorusu, tedavinin herhangi bir aşamasında pek çok çiftin aklından geçer. Üreme tıbbında aynı tabloya birden fazla bilimsel yaklaşım mümkündür ve tedavi protokolleri hekimden hekime farklılık gösterebilir. Bu nedenle bir başka uzmanın dosyanızı bağımsız olarak incelemesi, kararınızı daha bilinçli vermenize yardımcı olabilir.
İkinci görüş, her zaman tedaviyi değiştirmek anlamına gelmez. Çoğu zaman mevcut planın doğru olduğunu teyit eder ve kafanızdaki soru işaretlerini giderir. Bazen de gözden kaçmış bir ayrıntıya ya da denenmemiş bir seçeneğe dikkat çeker.
Hangi durumlarda ikinci görüş düşünmelisiniz?
- İki veya daha fazla tüp bebek denemesinden gebelik elde edilemediyse
- Size önerilen tedavinin nedenini tam olarak anlayamadıysanız
- "Yumurtalarınız tükenmiş, tek seçenek şu" gibi tek seçenekli ve net ifadelerle karşılaştıysanız
- Kalitesi iyi olarak değerlendirilen embriyolar transfer edildiği halde tekrar tekrar tutunma olmadıysa
- Tekrarlayan gebelik kayıpları yaşadıysanız ve nedeni araştırılmadıysa
- Ameliyat (örneğin endometrioma ya da myom cerrahisi) önerildiyse ve bunun yumurtalık rezervine ya da gebelik planınıza etkisinden emin değilseniz
- Tedaviye başlamadan önce içinize sinmeyen bir şey varsa
Tekrarlayan başarısız denemelerde neler araştırılabileceğini tüp bebek neden tutmaz yazısında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
İyi bir ikinci görüş nasıl olmalı?
İkinci görüş veren hekim, önceki tetkiklerinizi ve tedavi kayıtlarınızı baştan ve tarafsız biçimde değerlendirmelidir. Önceki uyarım protokolünüz, kullanılan ilaçlar ve dozları, elde edilen yumurta ve embriyo sayıları, embriyoların gelişim notları ve transfer bilgileri, bir sonraki denemede nelerin değişebileceği konusunda çok değerli ipuçları taşır.
Değerlendirme yalnızca kadına odaklanmamalıdır. Erkekte sperm analizinin güncel olup olmadığı, gerekirse ürolojik değerlendirme yapılıp yapılmadığı da gözden geçirilmelidir. Rahim içinin değerlendirilmesi, tiroid ve prolaktin gibi genel hormonlar, yaşam tarzı etkenleri (sigara, kilo, alkol) de tablonun parçasıdır.
İyi bir ikinci görüşte hekim, bulgularınızı anlaşılır bir dille açıklar, farklı seçeneklerin artılarını ve eksilerini anlatır ve sizi belirli bir karara zorlamaz. Sorularınıza zaman ayrılması, belirsiz kalan konuların açıkça "bilinmiyor" ya da "kanıt sınırlı" diye ifade edilmesi de güven verici işaretlerdir.
Görüşmeye giderken yanınızda neler olmalı?
- Önceki tedavilere ait epikriz (tedavi özeti) ve raporlar
- Hormon sonuçları (AMH, FSH, LH, E2, prolaktin, TSH) ve tarihleri
- Eşinize ait sperm analizi sonuçları
- Varsa embriyo gelişim raporları ve transfer bilgileri
- HSG, histeroskopi, laparoskopi gibi işlemlerin raporları
- Genetik test sonuçları ve kullandığınız ilaçların listesi
Hormon sonuçlarınızın neyi anlattığını önceden anlamak isterseniz tüp bebekte hormon testleri yazısı yol gösterici olabilir.
Doğru soruyu sormak
İkinci görüş arayışında doğru soru "Beni en çok kim umutlandırıyor?" değil, "Durumumu en dürüst ve kanıta dayalı şekilde kim açıklıyor?" olmalıdır. Kısa sürede sonuç vadeden, kanıtı zayıf ek tedavileri herkese öneren ya da sorularınızı geçiştiren yaklaşımlara temkinli olun. Kendi durumunuza dair gerçekçi bir değerlendirme, net bir tedavi planı ve bu planın gerekçesini isteyin.
Görüşme sırasında şu sorular işinize yarayabilir:
- Önceki denemelerde gebelik olmamasının olası nedenleri neler olabilir?
- Bir sonraki denemede neyi farklı yapmayı öneriyorsunuz ve neden?
- Önerdiğiniz ek test ya da tedavinin bilimsel dayanağı ne kadar güçlü?
- Beklemenin ya da tedaviye ara vermenin benim yaşım ve rezervim açısından bir sakıncası var mı?
Tedavinin genel adımlarını gözden geçirmek için tüp bebek tedavi basamakları sayfasına da göz atabilirsiniz.
Sık sorulanlar
İkinci görüş almak mevcut hekimimi kırar mı?
Hasta haklarının bir parçası olan ikinci görüş, tıpta yaygın ve olağan bir uygulamadır. Kayıtlarınızın bir kopyasını istemek de hakkınızdır. Pek çok hekim, hastasının kararından emin olmasını olumlu karşılar.
İkinci görüş aldıktan sonra tedavimi orada sürdürmek zorunda mıyım?
Hayır. İkinci görüş yalnızca bir değerlendirmedir; tedavinizi nerede ve kiminle sürdüreceğinize siz karar verirsiniz.
Dosyanızın bağımsız bir gözle incelenmesini isterseniz iletişim sayfası üzerinden görüşme talebinde bulunabilirsiniz.