
Tüp bebek terimi, sperm ve yumurtanın vücut içinde doğal ortamında değil, laboratuvar ortamında bir araya getirilmesini ve döllenmesini ifade eder. Klasik tüp bebek işleminde elde edilen yumurtaların etrafına belirli sayıda hareketli sperm bırakılarak spermin kendiliğinden yumurtanın içine girmesi beklenirken, mikro enjeksiyon (mikroenjeksiyon, ICSI) işleminde tek bir sperm hücresi özel mikro aletler yardımıyla yumurtanın içine yerleştirilmektedir.
Bu şekilde vücut dışında elde edilen döllenmiş yumurtalar belirli bir süre özel besleyici sıvılar (kültür ortamı) içinde tutularak bölünmeleri sağlanmakta ve daha sonra gelişen embriyolar, gelişimlerini sürdürebilmeleri amacıyla rahim içine yerleştirilmektedir.
Tüp bebek yöntemiyle ilk sağlıklı doğum 1978 yılında gerçekleşmiş ve İngiltere'de Louise Brown bu yöntemle dünyaya gelmiştir. Sonraki yıllarda bu alanda büyük gelişmeler olmuş ve yöntemin kullanımı çok yaygınlaşmıştır. Başlangıçta yalnızca tüpleri tıkalı olan kadınlarda kullanılan bir yöntemken bugün birçok durumun tedavisinde kullanılmaktadır.
Tüp Bebek ve Mikroenjeksiyon Hangi Durumlarda Uygulanır?
- Tüplere bağlı kısırlık: Tüplerin tıkalı, hasarlı ya da daha önce alınmış olması
- Erkek kısırlığı: Sperm sayısının, hareketliliğinin ya da şeklinin ileri derecede bozuk olması; testisten ameliyatla sperm elde edilen durumlar
- Endometriozis: Özellikle ileri evre endometriozise bağlı kısırlık
- Yumurtlama bozuklukları: İlaç tedavisi ya da aşılama ile gebelik elde edilemeyen polikistik over sendromu gibi durumlar
- Azalmış yumurtalık rezervi ve ileri kadın yaşı
- Açıklanamayan kısırlık: Testlerin normal olmasına rağmen aşılama tedavisi ile gebelik elde edilemeyen çiftler
- Dondurulmuş yumurta ya da sperm kullanımı
- Embriyolarda genetik inceleme gereken durumlar: Kromozom anomalisi ya da tek gen hastalığı taşıma riski olan çiftler
Tedavinin kimlere önerildiği hakkında ayrıntılı bilgi için tüp bebek kime yapılır sayfamıza göz atabilirsiniz.
Mikroenjeksiyon Nasıl Yapılır?
Mikroenjeksiyon öncesinde yumurtalar çevresindeki hücrelerden arındırılarak olgunlukları değerlendirilir. Yalnızca olgun yumurtalara işlem uygulanır. Embriyolog, mikroskop altında hareketli ve görünüşü normal bir spermi seçer, ince bir cam iğneyle yumurtanın içine yerleştirir. Ertesi gün döllenmenin gerçekleşip gerçekleşmediği kontrol edilir. Gelişen embriyolar genellikle 3. ya da 5. günde rahme transfer edilir; transfer edilmeyen uygun kalitedeki embriyolar dondurularak saklanabilir. Ayrıntılar için mikroenjeksiyon (ICSI) sayfamıza bakabilirsiniz.
Klasik Tüp Bebek mi, Mikroenjeksiyon mu?
Mikroenjeksiyon özellikle ciddi erkek kısırlığında döllenme sağlamak amacıyla geliştirilmiştir ve bu durumda yöntemin yararı açıktır. Önceki denemede klasik tüp bebek ile döllenme olmaması, az sayıda yumurta elde edilmesi, dondurulmuş yumurtaların kullanılması ve embriyolarda genetik inceleme yapılacak olması da mikroenjeksiyonun tercih edildiği durumlardır. Sperm değerleri normal olan çiftlerde ise mikroenjeksiyonun klasik tüp bebeğe göre gebelik şansını artırdığı gösterilmemiştir; bu çiftlerde hangi yöntemin kullanılacağına laboratuvar koşulları ve çiftin özellikleri değerlendirilerek karar verilir. Klasik yöntem için tüp bebek (IVF) sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Tedaviye Başlamadan Önce
Tüp bebek ya da mikroenjeksiyon kararı verilmeden önce her iki eşin ayrıntılı değerlendirmesi yapılır. Kadında yumurtalık rezervi, rahim ve tüplerin durumu, erkekte sperm analizi ve gerektiğinde ürolojik muayene bu değerlendirmenin temelini oluşturur. Gerekli görülürse genetik testler ve bazı enfeksiyon taramaları da istenebilir.
Sık Sorulan Sorular
Mikroenjeksiyon bebek için risk oluşturur mu?
Mikroenjeksiyonla doğan çocukların büyük çoğunluğu sağlıklıdır. Bazı çalışmalarda doğumsal anomali riskinde hafif bir artış bildirilmiştir; bu artışın önemli bir kısmının yöntemden çok, ebeveynlerdeki kısırlık nedenleriyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Ciddi erkek kısırlığında genetik nedenler araştırılarak çifte bilgi verilir.
Mikroenjeksiyonda her yumurta döllenir mi?
Hayır. Mikroenjeksiyon döllenme olasılığını artırsa da her yumurta döllenmez ve döllenen her yumurta gelişimini sürdürmeyebilir. Yumurta ve sperm kalitesi bu süreçte belirleyicidir.
Tedavi basamakları için tüp bebek tedavi basamakları sayfamızı inceleyebilir, size uygun tedaviyi konuşmak için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz.
Sorularınız mı var?
Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.
