İnfertilite ve Tüp Bebek Tedavisi· 3 dk okuma

Tüp Bebek Kime Yapılır?

Yayın: Güncelleme:

Tüp Bebek Kime Yapılır?

Tüp bebek kime yapılır sorusunun yanıtı, çiftin gebe kalmasını engelleyen nedene, kadının yaşına ve daha önce denenen tedavilere bağlıdır. Tüp bebek (IVF) tedavisinde yumurtalar vücut dışında, laboratuvar ortamında spermle döllenir ve oluşan embriyo rahme yerleştirilir. Türkiye'deki mevzuata göre tüp bebek tedavisi yalnızca evli çiftlere, eşlerin kendi yumurta ve sperm hücreleri kullanılarak uygulanır. Tüp bebek tedavisinin başlıca uygulandığı durumlar şunlardır:

  • Fallop kanalları olmayan veya herhangi bir nedenle tıkalı olan kadınlar
  • Gebe kalmak için geçirdiği cerrahi girişimleri başarısız olanlar ve cerrahinin çok riskli olduğu kadınlar
  • Sperm sayısı, hareketliliği ya da şekil bozukluğu olan ve bu nedenlerle çocuk sahibi olamayan erkekler
  • Çocuk sahibi olamama nedeni endometriozis, rahim ağzındaki salgının sperm hareketlerini bozması (servikal faktör), yumurtlamama (anovülasyon) ya da açıklanamayan infertilite olup, daha basit ovülasyon indüksiyonu ve IUI (aşılama) gibi tedavilerle gebelik elde edilememiş olanlar
  • Yaşı 35'in üzerinde olan ve over rezervi düşük olan kadınlar
  • Genetik tanı gerektiren hastalıkların varlığı

Tüplere bağlı nedenler

Tüplerin tıkalı ya da hasarlı olması, yumurta ile spermin buluşmasını engeller. Tüp bebek tedavisi, tüpleri devre dışı bırakarak döllenmeyi laboratuvarda gerçekleştirdiği için bu durumda en etkili tedavi seçeneklerinden biridir. Tüplerde sıvı birikmesi (hidrosalpenks) varsa, tüp bebek öncesinde bu tüpün çıkarılması ya da bağlanması gebelik şansını artırabilir. Ayrıntılar için tubal infertilite yazısına bakabilirsiniz.

Erkek faktörü

Sperm sayısı ya da hareketliliği belirgin olarak düşük olan erkeklerde, tüp bebek tedavisi mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle birlikte uygulanır. Bu yöntemde her yumurtanın içine tek bir sperm yerleştirildiği için çok az sayıda spermle bile döllenme sağlanabilir. Menide hiç sperm bulunmayan erkeklerde de testisten cerrahi yöntemlerle elde edilen spermler kullanılabilir.

Diğer tedavilerle gebelik elde edilemeyen durumlar

Endometriozis, yumurtlama bozuklukları ve açıklanamayan infertilitede tedaviye genellikle ilaçla yumurtlatma ve aşılama gibi daha basit yöntemlerle başlanır. Bu tedavilerle belirli bir süre içinde gebelik elde edilemezse tüp bebek tedavisine geçilir. Kadının yaşı ileriyse ya da infertilite süresi uzunsa, zaman kaybetmemek için doğrudan tüp bebek tedavisi önerilebilir.

İleri kadın yaşı ve düşük over rezervi

Kadının yaşı ilerledikçe ve yumurtalık rezervi azaldıkça kendiliğinden ya da basit tedavilerle gebe kalma olasılığı düşer. Bu kadınlarda tüp bebek tedavisi, bir döngüde birden fazla yumurta elde edilmesini sağlayarak gebelik şansını artırabilir. Ancak tüp bebek tedavisi de yaşa bağlı yumurta kalitesindeki azalmayı tamamen telafi edemez; bu nedenle çocuk isteği olan kadınların tedaviyi geciktirmemesi önemlidir.

Genetik hastalıklar

Bilinen bir tek gen hastalığı (örneğin talasemi, kistik fibrozis, spinal müsküler atrofi) ya da eşlerden birinde dengeli translokasyon gibi yapısal bir kromozom farklılığı bulunan çiftlerde, tüp bebek tedavisiyle birlikte embriyolara genetik tanı uygulanabilir. Bu yöntemle söz konusu hastalığı taşımayan embriyolar belirlenerek transfer edilir. Ayrıntılar için preimplantasyon genetik tanı yazısına göz atabilirsiniz.

Doğurganlığın korunması

Kanser tedavisi gibi yumurtalıklara zarar verebilecek bir tedavi alacak kadınlarda, tedavi öncesinde yumurtalıklar uyarılarak yumurta ya da embriyo dondurulabilir. Bu uygulama da tüp bebek tekniklerinden yararlanır. Konu hakkında yumurta dondurma tedavisi nedir? yazısında bilgi bulabilirsiniz.

Tüp bebek öncesinde yapılan değerlendirme

Tedaviye karar verilmeden önce her iki eş ayrıntılı olarak değerlendirilir. Kadında yumurtalık rezervi, rahim ve tüplerin durumu, hormon düzeyleri; erkekte sperm analizi ve gerekirse ürolojik değerlendirme yapılır. Bu değerlendirme, tüp bebek tedavisinin gerekli olup olmadığını ve hangi tedavi protokolünün uygun olduğunu belirlemeye yardımcı olur. Tedavinin aşamaları hakkında genel bilgi için tüp bebek (IVF) sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulanlar

Tüp bebek tedavisi için yaş sınırı var mı?

Tedavi kararı yaş, yumurtalık rezervi ve genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek verilir. Kadının yaşı ilerledikçe kendi yumurtalarıyla gebelik olasılığı belirgin şekilde azalır; bu nedenle hekiminizle gerçekçi beklentiler üzerine konuşmanız önemlidir.

Her infertil çifte doğrudan tüp bebek mi yapılır?

Hayır. Tedavi, saptanan nedene göre planlanır. Birçok çiftte ilaç tedavisi, cerrahi ya da aşılama gibi daha basit yöntemlerle gebelik elde edilebilir.

Sizin için uygun tedavi seçeneğini konuşmak için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz. Diğer yazılarımızı blog sayfasında bulabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.