Yumurta Toplanması (OPU)

Tüp Bebek Tedavisinde Yumurta Toplanması

Yumurtaların toplanması (OPU, oosit toplama) işlemlerinin hemen hemen tamamı vajinal yoldan yapılan ultrasonografi (transvajinal ultrasonografi) yardımıyla gerçekleştirilir. Diğer girişim yolları ise laparoskopi ya da karın üzerinden yapılan (transabdominal) ultrasonografi yardımıyladır. Transvajinal uygulamada yumurtalıklar, vajinaya yerleştirilen bir ultrasonografi probu ile görüntülenir. Vajina duvarından geçerek yumurtalığa doğru ilerletilen bir iğne aracılığıyla foliküllerin içindeki sıvı çekilir (aspire edilir). Bu sıvıyla birlikte gelen yumurta, laboratuvarda mikroskop altında bulunarak toplanır. Süre toplanacak folikül sayısına göre değişir; işlem az sayıda folikülde 10 dakikadan kısa sürebilir, çok sayıda folikülde ise 20 dakikaya kadar uzayabilir.

Yumurta Toplama Ne Zaman Yapılır?

Yumurta toplama, yumurtalıkların ilaçlarla uyarıldığı dönemin sonunda yapılır. Foliküller yeterli büyüklüğe ulaştığında yumurtaların son olgunlaşmasını sağlayan çatlatma iğnesi (genellikle hCG) uygulanır ve yumurta toplama bu iğneden yaklaşık 34-36 saat sonrasına planlanır. Bu nedenle çatlatma iğnesinin tam olarak söylenen saatte yapılması çok önemlidir. Yumurtaların geliştirilmesi aşaması için yumurtaların geliştirilmesi sayfamıza bakabilirsiniz.

GnRH analogları ve antagonist denilen ilaçlar, foliküllerin beklenenden önce çatlamasını (rüptüre olmasını) engellemek için kullanılırlar. Ancak ender olarak bunu başaramayabilirler; foliküller yumurta toplama işleminden önce çatlar ve yumurtalar karın boşluğuna dağılır. Bu olaya kendiliğinden yumurtlama (spontan ovülasyon) denir. Bu durumda uygulama iptal edilir.

İşlem Sırasında Ağrı Hissedilir mi?

Hastaların işlem sırasında rahat etmesi için çeşitli ilaçlar kullanılır. Aşağıda açıklanan iki anestezi tipinden hastaya uygun olan biri seçilir.

Bilinçli sedasyon: Bu yöntemde hastaya damar yoluyla (intravenöz) fentanil ve midazolam gibi ilaçlar verilir. Böylece hastada hafif bir uyku hali sağlanırken işlem sırasında oluşabilecek rahatsızlık hissi en aza indirilir. Hasta, çevresinin ve yapılan işlemin farkında olabilir. Sedasyona verilen yanıtta kişisel farklılıklar olabilir.

Genel anestezi: Damardan verilen genel anestezik ilaçlar kullanılarak uygulanır. Hasta tam bir uyku halindedir ve çevresinde olanlardan habersizdir. Bu tip anestezide genelde solunumu sağlamak için solunum yoluna tüp yerleştirilmesi (entübasyon) gerekmez. İşlem bir anestezi uzmanı tarafından gerçekleştirilir ve işlem boyunca nabız, tansiyon ve oksijen düzeyi izlenir.

İşlem Günü Nasıl Geçer?

Sedasyon ya da anestezinin güvenli şekilde uygulanabilmesi için işlemden önceki gece yarısından itibaren bir şey yenip içilmemesi (yaklaşık 8 saatlik açlık) istenir. Merkeze gelindiğinde damar yolu açılır ve anestezi uzmanı kısa bir değerlendirme yapar. Eş aynı gün sperm örneği verir ya da daha önce dondurulmuş sperm kullanılacaksa laboratuvar buna göre hazırlanır.

İşlemden sonra 1-2 saat kadar dinlenme odasında kalınır. Bu sürede hafif kasık ağrısı ve az miktarda vajinal lekelenme normaldir. Tamamen uyandıktan ve kendinizi iyi hissettikten sonra bir yakınınızla birlikte eve dönebilirsiniz. İşlem günü araç kullanmamanız önerilir. Toplanan yumurtalarla laboratuvarda yapılan işlemler için sperm ve yumurtaların hazırlanması aşaması sayfamıza göz atabilirsiniz.

Yumurta Toplama Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

• Dinlenme: İlk 24 saat yorucu fiziksel aktiviteden ve ağır kaldırmaktan kaçınılması önerilir. Hafif günlük işler yapılabilir.
• Ağrı ve lekelenme: Birkaç gün süren hafif kramp ve lekelenme olabilir; hekiminizin önerdiği basit ağrı kesiciler genellikle yeterlidir.
• Sıvı alımı: Yeterli sıvı almak ve lifli gıdalarla beslenmek, işlem sonrası kabızlığı önlemeye yardımcı olur.
• Cinsel ilişki: Hekiminizin önerdiği süre boyunca cinsel ilişkiden kaçınılmalıdır.
• İlaçlar: Size verilen progesteron gibi ilaçları önerildiği şekilde kullanmaya devam etmelisiniz.

Embriyo transferi hakkında bilgi için tüp bebekte embriyo transferi aşaması sayfamıza bakabilirsiniz.

Yumurta Toplamanın Riskleri

Yumurta toplama genellikle güvenli bir işlemdir. Nadiren vajina duvarında ya da yumurtalıkta kanama, enfeksiyon ve çevre organlarda yaralanma görülebilir. Çok sayıda folikül gelişen kadınlarda işlemden sonraki günlerde yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromu (OHSS) gelişebilir; bu risk tedavi sürecinde öngörülerek gerekli önlemler alınır.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Giderek artan ya da ağrı kesiciyle geçmeyen karın ağrısı, adet kanamasından fazla vajinal kanama, ateş, hızla artan karın şişliği, nefes darlığı, bulantı-kusma ya da idrar miktarında belirgin azalma olursa vakit kaybetmeden tedavi ekibinize ulaşmalısınız.

Sık Sorulan Sorular

Yumurta toplama işleminde kaç yumurta çıkar?

Toplanan yumurta sayısı kişinin yaşına, yumurtalık rezervine ve ilaçlara verdiği yanıta göre değişir. Ultrasonda görülen her folikülden yumurta çıkmayabilir ve toplanan her yumurta olgun olmayabilir.

İşlemden sonra işe ne zaman dönebilirim?

Çoğu kadın ertesi gün günlük yaşamına ve masa başı işine dönebilir. Yoğun fiziksel efor gerektiren işler için hekiminize danışmanız önerilir.

Tedavinin tüm aşamaları için tüp bebek tedavi basamakları sayfamızı inceleyebilir, sorularınız için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz.