Gebe kalmak için doğru cinsel ilişki zamanı yumurtlama dönemidir: en yüksek şans, çift yumurtlamadan 1–2 gün önce ilişkide bulunmuşsa meydana gelir. Spermler, kadın vücudunda genellikle 3–5 gün canlı kalabilirler. Yumurta ise yumurtlamadan sonraki 12–24 saat döllenebilme kapasitesine sahiptir.
Doğurgan dönem (verimli günler) nedir?
Spermin birkaç gün, yumurtanın ise yalnızca bir gün kadar canlı kalması nedeniyle bir adet döngüsünde gebeliğin mümkün olduğu süre yaklaşık altı gündür. Bu süre yumurtlamadan önceki beş günü ve yumurtlama gününü kapsar. Gebelik olasılığı bu altı günün son iki-üç gününde, yani yumurtlamadan hemen önceki günlerde en yüksek düzeydedir. Yumurtlamadan bir gün sonra gebelik olasılığı belirgin olarak düşer.
Yumurtlama günü nasıl hesaplanır?
Kadınlar normalde genellikle bekledikleri adetten 14 gün önce yumurtlarlar. Şöyle ki, 28 günde bir adet gören kadın için yumurtlama zamanı siklusun tam ortası olurken 34 günde bir adet gören bir kadında yumurtlama siklusun 21. gününde gerçekleşecektir. Bu hesaplama gebe kalma şansının en yüksek olacağı zamanı bize basitçe gösterecektir.
Bu hesap düzenli adet gören kadınlarda iyi bir fikir verir. Adet aralığı aydan aya değişiyorsa yumurtlama günü de değişeceği için takvim hesabı yanıltıcı olabilir. Böyle durumlarda düzenli aralıklarla ilişki daha pratik bir yoldur. Adet döngüsünün evreleri hakkında ayrıntılı bilgi için adet döngüsü yazısına bakabilirsiniz.
Vücuttaki belirtiler ve takip yöntemleri
Bazı kadınlar vücutlarında olan değişikliklere bakarak ne zaman yumurtladıklarını hissedebilirler. Artmış vajinal akıntı, göğüslerde gerginlik ve ağrı, karında şişlik ve ağrı tipik değişiklikler olarak sayılır. Ancak birçoğunda hiçbir bulgu olmayabilir. Yumurtlamaya yakın günlerde rahim ağzından gelen akıntı artar, berraklaşır ve çiğ yumurta akı gibi kayganlaşır; bu akıntı spermin rahme ilerlemesini kolaylaştırır.
Gebelik şansının en yüksek olduğu zamanı hesaplamak için kullanılan yöntemler arasında; bazal vücut ısısının ölçülmesi, LH kitleri ile ovulasyonun takibi vb. gibi yöntemler sayılabilir. İdrarda LH yükselişini gösteren testler pozitifleştiğinde yumurtlama genellikle sonraki 24–36 saat içinde gerçekleşir. Bazal vücut ısısı ise yumurtlamadan sonra yükseldiği için yumurtlamanın olduğunu geriye dönük olarak gösterir; o döngüde ilişki zamanını belirlemekten çok sonraki döngüler için fikir verir. Yöntemlerin ayrıntıları yumurtlama olup olmadığını nasıl anlarız yazısında yer alıyor.
Haftada kaç kez ilişki önerilir?
Bu tür takip yöntemleri psikolojik olarak sıkıntılı olabilir; ilişkinin belirli günlere sıkıştırılması çiftlerde kaygıya ve isteksizliğe yol açabilir. Bu nedenle genel öneri, kadının adetinin hangi döneminde olduğuna bakmaksızın haftada 2–3 kez düzenli cinsel ilişkide bulunulmasıdır. Bu sıklıkta ilişki, doğurgan dönemin büyük kısmını kendiliğinden kapsar.
Çok sık ilişkinin sperm kalitesini bozduğu yönündeki yaygın kanı doğru değildir; sperm parametreleri normal olan erkeklerde günlük ilişki gebelik şansını azaltmaz. Uzun süre (bir haftadan fazla) ilişkiden uzak kalmak ise sperm hareketliliğini olumsuz etkileyebilir.
Gebelik şansını etkileyen diğer konular
- Kayganlaştırıcı jellerin bir kısmı sperm hareketini olumsuz etkileyebilir; gerekiyorsa sperme zarar vermediği belirtilen ürünler tercih edilebilir.
- İlişki sonrası belirli bir pozisyonda yatmanın ya da uzun süre uzanmanın gebelik şansını artırdığına dair bilimsel bir kanıt yoktur.
- Sigara, aşırı alkol, fazla kilo ve aşırı zayıflık her iki eşte de doğurganlığı azaltır.
- Gebelik planlayan kadınlara gebelikten en az bir ay önce folik asit kullanmaya başlamaları önerilir.
Ne zaman hekime başvurmalı?
Düzenli ilişkiye rağmen 35 yaş altındaki kadınlarda bir yıl, 35 yaş ve üzerindeki kadınlarda altı ay içinde gebelik oluşmazsa çiftin birlikte değerlendirilmesi önerilir. Adetlerin çok düzensiz olması ya da hiç görülmemesi, bilinen bir rahim veya tüp hastalığı, geçirilmiş pelvik ameliyat ya da erkekte bilinen bir sorun varsa bu süreyi beklemeden başvurmak uygundur.
Gebelik planlamanızla ilgili sorularınız için iletişim sayfası üzerinden görüşme talep edebilirsiniz. Diğer bilgilendirici yazılar için blog sayfamıza göz atabilirsiniz.
