Menopoz· 3 dk okuma

Menopoz

Kadının son adetinden itibaren 1 yıl süreyle adet görmemesi olarak tanımlanır ve ortalama 50 yaş civarında görülür.

Yayın: Güncelleme:

menopoz

Menopoz, kadının son adetinden itibaren 1 yıl süreyle adet görmemesi olarak tanımlanır ve ortalama 50 yaş civarında görülür. Kadının adetlerinin kesilmesinden önce başlayıp sonrasını da içine alan döneme ise klimakteryum denir. Bu süreçte yumurtalık işlevlerindeki gerilemeye bağlı olarak üreme yeteneğinin azalması ve kaybolması söz konusudur. Klimakterik dönem genellikle 45-50 yaş arasında başlar (menopoz öncesi dönem) ve yaklaşık 65 yaş civarına kadar devam eder (menopoz sonrası dönem). Bu geçiş döneminde görülen en önemli olay adetlerin kesilmesi, yani menopozdur (menopoz dönemi).

Menopozun Dönemleri

Menopoz öncesi dönemde östrojen hormonundaki azalmaya ve yumurtlama düzeninin bozulmasına bağlı olarak adet döngülerinde düzensizlikler, üreme yetisinin azalması, vazomotor belirtiler olarak adlandırılan sıcak basması ve gece terlemesi gibi şikâyetler, yorgunluk ve bazı ruhsal değişiklikler görülebilir. Bu döneme perimenopoz da denir. Adetler seyrekleşse de yumurtlama ara ara devam edebildiğinden bu dönemde gebelik olasılığı tamamen ortadan kalkmaz.

Menopoz döneminde son adetin görülmesinden itibaren yaklaşık 1 yıl kadar süren bu süreçte yukarıdakine benzer şikâyetler devam eder ve doğal yoldan üreme sona erer.

Menopoz sonrası dönemde ise östrojen eksikliğine bağlı olarak görülen şikâyetler farklılaşır. Genital organlarda incelme ve kuruluk, idrar yolu yakınmaları, kemik erimesi (osteoporoz), kalp-damar hastalıklarında artış, ciltte incelme ve cinsel istekte azalma gibi değişiklikler belirginleşir.

Erken Menopoz ve Erken Yumurtalık Yetmezliği

Adetlerin 40 yaşından önce kesilmesine erken yumurtalık yetmezliği (prematür over yetmezliği), 40-45 yaş arasında kesilmesine ise erken menopoz denir. Ailede erken menopoz öyküsü, bazı genetik ve otoimmün hastalıklar, yumurtalık ameliyatları, kemoterapi ve radyoterapi ile sigara içimi erken menopoz riskini artıran etkenler arasındadır. Bu kadınlarda hem gebelik planı hem de östrojen eksikliğinin uzun dönem etkileri açısından erken değerlendirme önemlidir. Konuyla ilgili olarak over rezervi düşük olan kadınların menopoza daha erken girip girmediğini ele alan yazımızı okuyabilirsiniz. Gebeliği erteleyen ve risk taşıyan kadınlarda yumurta dondurma bir seçenek olarak konuşulabilir.

Menopoz Nasıl Tanınır?

45 yaş üzerindeki bir kadında menopoz tanısı çoğunlukla yakınmalara ve adetlerin 12 ay süreyle kesilmiş olmasına dayanarak konur; genellikle ek bir teste gerek yoktur. Daha genç yaşta adetleri düzensizleşen ya da kesilen kadınlarda ise FSH ve östradiol gibi hormon testleri, gerekirse tiroit ve prolaktin değerleri ile başka nedenler araştırılır. Menopoz sonrasında görülen her türlü vajinal kanama mutlaka hekime danışılmalıdır.

Menopoz Şikâyetleri Nasıl Hafifletilir?

Düzenli fiziksel aktivite, dengeli ve kalsiyumdan zengin beslenme, yeterli D vitamini, ideal kilonun korunması, sigaranın bırakılması ve alkolün sınırlanması hem şikâyetleri hafifletmeye hem de kemik ve kalp sağlığını korumaya yardımcı olur. Vajinal kuruluk için kayganlaştırıcılar ve yerel olarak uygulanan tedaviler kullanılabilir.

Sıcak basmaları gibi günlük yaşamı belirgin etkileyen şikâyetlerde hormon tedavisi etkili bir seçenektir. Hormon tedavisinin yararları ve riskleri kişiden kişiye değişir; yaş, menopozdan bu yana geçen süre, meme kanseri, pıhtılaşma bozukluğu ve kalp-damar hastalığı öyküsü gibi etkenler değerlendirilerek karar verilir. Hormon tedavisi uygun olmayan kadınlar için hormon içermeyen ilaç seçenekleri de bulunmaktadır.

Menopoz Sonrası Düzenli Kontroller

Menopoz sonrası kadınların artan bu şikâyetlerinin yanı sıra genital organ kanserlerinin ve meme kanserinin sıklığının artması nedeniyle yakından izlenmeleri, düzenli jinekolojik muayene ve meme muayenelerinin yapılması, servikal smear testi, meme ultrasonografisi ve mamografi ile takip edilmeleri için periyodik olarak doktor kontrolünde olmaları son derece önemlidir. Kemik yoğunluğu ölçümü de risk durumuna göre önerilebilir. Bu konularda meme kanseri ve rahim kanseri sayfalarımızda daha fazla bilgi bulabilirsiniz.

Ne Zaman Hekime Başvurmalı?

Menopoz sonrasında herhangi bir vajinal kanama ya da lekelenme olması, 40 yaşından önce adetlerin düzensizleşmesi veya kesilmesi ve günlük yaşamı etkileyen şiddetli sıcak basması, uyku ya da ruh hali sorunları hekime başvurmayı gerektiren durumlardır.

Diğer hizmetlerimiz için hizmetlerimiz sayfasına göz atabilir, muayene randevusu için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.