İnfertilite ve Tüp Bebek Tedavisi· 3 dk okuma

Erkek İnfertilitesinde Tedavi Seçenekleri

Yayın: Güncelleme:

Erkek İnfertilitesinde Tedavi Seçenekleri

Erkek infertilitesinde tedavi seçenekleri, sorunun nedenine ve sperm analizindeki bozukluğun derecesine göre belirlenir. Erkeklerde semen parametrelerindeki bozukluğun, yani sperm sayısı ve hareketliliğinde azalma ile şekil bozukluklarının tedavisinde uygulanabilecek başlıca yöntemler aşağıda sıralanmıştır. Tedaviye başlamadan önce ayrıntılı öykü, fizik muayene, en az iki sperm analizi ve gerekli durumlarda hormon ve genetik testlerle sorunun kaynağı araştırılır.

Başlıca tedavi seçenekleri

1. Tıbbi tedavi

Hipogonadotropik hipogonadizm (beynin sperm üretimini uyaran hormonları yeterince salgılamaması) durumunda dışarıdan enjeksiyonla uygulanan gonadotropin tedavisiyle, kanıta dayalı olarak sperm sayısında artış ve gebelik elde edilmesi mümkündür. Prolaktin yüksekliği, tiroit hastalıkları ve üreme yolu enfeksiyonları gibi saptanabilen nedenlerin tedavisi de sperm üretimini düzeltebilir. Geriye kaçış tipi boşalma (retrograd ejakülasyon) gibi bazı boşalma sorunlarında da ilaç tedavisi denenebilir.

Nedeni bulunamayan sperm bozukluklarında antioksidanlar, vitaminler ve bazı hormon düzenleyici ilaçlar sıkça kullanılır. Ancak bu tedavilerin canlı doğum oranını artırdığına dair kanıtlar sınırlıdır. Ayrıntılı bilgi için erkek infertilitesinde tıbbi tedavi yöntemleri yazısına bakabilirsiniz.

2. Cerrahi tedaviler

Muayenede ele gelen, klinik olarak saptanan ya da ağrıyla birlikte olan varikosellerin ve sperm iletimini sağlayan meni kanalı (duktus deferens) veya boşaltım kanalı (duktus ejakülatoryus) gibi kanallarda tıkanıklık yapan durumların cerrahi olarak onarımı yararlıdır. Varikosel onarımının kimlerde yararlı olabileceği varikosel tedavisi gerekli mi? yazısında ayrıntılı olarak anlatılmıştır.

3. IUI (aşılama)

Erkek subfertilitesi denilen, sperm parametrelerindeki bozukluğun nispeten daha hafif olduğu durumlarda uygulanabilir. Gebelik olasılığı, toplam hareketli sperm sayısı 10 milyonun üzerinde olduğunda daha yüksektir. Ancak erkek faktörünün şiddeti arttıkça IUI ile gebelik oranları belirgin olarak azalır.

4. IVF-ICSI (tüp bebek ve mikroenjeksiyon)

Sperm parametrelerindeki bozukluğun çok belirgin olduğu durumlarda tek tedavi seçeneğidir. Mikroenjeksiyon (ICSI) yönteminde her yumurtanın içine mikroskop altında tek bir sperm yerleştirilir; bu sayede çok az sayıda sperm bulunan erkeklerde de döllenme sağlanabilir. Ayrıntılar için mikroenjeksiyon (ICSI) yazısına göz atabilirsiniz.

5. PESA, TESA, TESE ve mikro-TESE

Obstrüktif (tıkanıklığa bağlı) ya da non-obstrüktif (üretim sorununa bağlı) azospermi durumlarında, erkeğin sperm vermekte güçlük çektiği bazı durumlarda, spermlerin tamamen hareketsiz olduğu ya da sperm DNA hasarının çok ileri düzeyde olduğu durumlarda kullanılan cerrahi sperm elde etme yöntemleridir. Alınan spermler ICSI işlemiyle döllenme için kullanılır. Non-obstrüktif azospermide, testis dokusunun ameliyat mikroskobuyla incelendiği mikro-TESE yöntemi sperm bulma olasılığını artırabilir. Yöntemlerin ayrıntıları TESA/TESE/Mikro-TESE sayfasında yer alır.

Yaşam tarzı değişiklikleri

Hangi tedavi seçilirse seçilsin, sperm sağlığını destekleyen yaşam tarzı değişiklikleri tedavinin parçası olmalıdır. Sigarayı bırakmak, alkolü sınırlamak, sağlıklı kiloya ulaşmak, testisleri uzun süre yüksek ısıya maruz bırakmamak (sauna, dizüstü bilgisayarı kucakta kullanmak gibi) ve dengeli beslenmek önerilir. Sperm hücrelerinin olgunlaşması yaklaşık üç ay sürdüğü için bu değişikliklerin etkisi birkaç ay sonra görülür.

Çocuk sahibi olmak isteyen erkeklerin dışarıdan testosteron ya da anabolik steroid kullanmaması gerekir. Bu ilaçlar sperm üretimini baskılayarak sperm sayısını belirgin şekilde azaltabilir, hatta spermin tamamen kaybolmasına yol açabilir.

Tedavi seçimini etkileyen faktörler

Tedavi seçilirken yalnızca erkeğin durumu değil, kadın eşin yaşı, over rezervi ve varsa diğer infertilite faktörleri de dikkate alınır. Örneğin düzeltilebilir bir neden bulunsa bile kadın eşin yaşı ileriyse, tedavinin etkisi için aylarca beklemek yerine doğrudan tüp bebek tedavisi daha uygun olabilir.

Sık sorulanlar

Sperm sayısı çok düşükse çocuk sahibi olmak mümkün mü?

Çok düşük sperm sayısında bile mikroenjeksiyon yöntemiyle döllenme sağlanabilir. Menide hiç sperm bulunmayan erkeklerde de testisten sperm elde edilebilme olasılığı vardır; bu olasılık azospermi nedenine göre değişir.

Bitkisel takviyeler sperm kalitesini düzeltir mi?

Bu ürünlerin etkisi konusunda güvenilir kanıt sınırlıdır. Herhangi bir takviyeye başlamadan önce hekiminize danışmanız önerilir.

Sperm analizi sonuçlarınızı ve tedavi seçeneklerinizi konuşmak isterseniz iletişim sayfasından randevu talep edebilirsiniz. Diğer yazılar için blog sayfasına göz atabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.