İnfertilite ve Tüp Bebek Tedavisi· 3 dk okuma

İnfertilite Tedavisinde Akupunktur

Yayın: Güncelleme:

İnfertilite Tedavisinde Akupunktur

İnfertilite tedavisinde akupunktur, tüp bebek ve diğer tedavilere yardımcı olarak kullanılan tamamlayıcı yöntemlerden biridir. Geleneksel Çin Tıbbı’nın önemli bir tedavi aracı olan akupunktur, deri üzerinde bulunan özel noktalara iğne (ya da ısı, basınç) uygulayarak iç organlarda etki oluşturma prensibi ile iyileşme sağlamayı amaçlar. Geleneksel Çin Tıbbına göre insan bedeni, içerisinde “esas güç, öz” diye tanımlanabilecek bir enerjinin (Qi) dolaştığı kanallar sistemiyle sarmalanmıştır. Bu kanallar deride uzanırlar ve belirli yerlerde vücudun içine doğru yönlenirler.

Akupunkturun etki mekanizmasına ilişkin görüşler

Kadınlarda infertilite ile ilgili yapılan çalışmalarda belirli noktalara akupunktur uygulamasıyla etkili olduğu düşünülen en az 4 farklı mekanizmanın bulunduğu ileri sürülmektedir. Bunlar:

1- Nöroendokrinolojik düzenleme: Hormonal dengenin kurulmasına yardımcı olduğu öne sürülür.

2- Uterusa ve overlere kan akımının artması: İyi kanlanamadığı için işlevleri bozulan dokuları iyileştirebileceği düşünülür.

3- Bağışıklık faktörlerini düzenleme: Hem hücresel düzeyde hem de serumda vücut bağışıklığını desteklediği ileri sürülür.

4- Stres, kaygı (anksiyete) ve depresyonu azaltma: Endorfin ve serotonin salgılanmasını uyararak iyilik hali sağlayabileceği belirtilir.

Bu mekanizmalar üzerinden ortaya çıkan etkilerle:

  • Overlerin kanlanmasının arttığı,
  • Embriyonun rahme tutunmasının kolaylaştığı,
  • Gebelik için gereken hormonal düzenlemenin iyileştiği ve
  • Ruhsal olarak rahatlamaya yol açtığı ileri sürülmektedir.

Akupunkturun hiçbir olumsuz yan etkisinin bulunmadığı ileri sürülerek infertilitede ve tüp bebek tedavilerinde güvenli bir tamamlayıcı/yardımcı tedavi olarak önerilmektedir. Ancak bu konularda yeterli kanıt mevcut değildir.

Bu görüşlerin önemli bir kısmı küçük çalışmalara ya da laboratuvar ve hayvan deneylerine dayanır. İnsanda gebelik ve canlı doğum üzerine etkisini inceleyen çalışmalar ise aşağıda anlatıldığı gibi farklı bir tablo ortaya koymaktadır.

Bilimsel çalışmalar ne gösteriyor?

Akupunkturun tüp bebek tedavisine etkisi, özellikle embriyo transferi gününde uygulandığı çalışmalarda araştırılmıştır. İlk yayımlanan bazı küçük çalışmalarda gebelik oranında artış bildirilmiş, bu da yöntemin yaygınlaşmasına yol açmıştır. Ancak daha sonra yapılan, daha çok hastayı kapsayan ve daha iyi tasarlanmış çalışmalarda bu olumlu etki doğrulanamamıştır. Avustralya’da 2018 yılında yayımlanan geniş katılımlı randomize bir çalışmada, akupunktur uygulanan kadınlarla sahte (plasebo) akupunktur uygulanan kadınlar arasında canlı doğum oranı açısından anlamlı fark bulunmamıştır.

Avrupa İnsan Üremesi ve Embriyoloji Derneği (ESHRE) de tüp bebekte kullanılan ek uygulamalara ilişkin 2023 tarihli değerlendirmesinde, gebelik şansını artırmak amacıyla akupunktur kullanılmasını önermemektedir. Mevcut veriler, akupunkturun tüp bebek tedavisinde canlı doğum oranını artırdığını göstermemektedir. Tüp bebekte kullanılan diğer ek uygulamalar hakkında bilgi için tüp bebekte ek tedaviler sayfasına bakabilirsiniz.

Stres ve kaygı üzerine olası etkisi

İnfertilite tedavisi, çiftler için ruhsal açıdan yorucu bir süreç olabilir. Bazı hastalar akupunktur seanslarında rahatladıklarını ve kendilerini daha iyi hissettiklerini ifade eder. Akupunkturun gebelik şansını artırdığı gösterilmemiş olsa da, tedavi sürecinde rahatlamaya katkı sağlayabileceği ve bu amaçla tercih edilebileceği kabul edilir. Stresle baş etmede kanıtı daha güçlü olan yöntemler için infertilite tedavisinde stresle baş etme stratejileri ve psikolojik destek sayfalarına göz atabilirsiniz.

Güvenlik ve dikkat edilmesi gerekenler

Eğitimli kişilerce ve tek kullanımlık steril iğnelerle uygulandığında akupunkturun ciddi yan etkisi nadirdir. İğne yerinde hafif ağrı, morarma ya da küçük kanamalar görülebilir; çok nadiren enfeksiyon ve baş dönmesi bildirilmiştir. Türkiye’de akupunktur, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında, bu alanda sertifikalı hekimler tarafından ve izin verilmiş birimlerde uygulanabilir.

Akupunktur yaptırmayı düşünüyorsanız şu noktalara dikkat etmeniz önerilir:

  • Tüp bebek tedavisini yürüten hekiminizi mutlaka bilgilendirin.
  • Akupunkturu tıbbi tedavinin yerine değil, yalnızca yanında düşünün; reçete edilen ilaçları bırakmayın ya da ertelemeyin.
  • Akupunkturla birlikte önerilen bitkisel ürünleri hekiminize danışmadan kullanmayın; bazı bitkisel ürünler hormon dengesini ve tedavi ilaçlarını etkileyebilir.

Sık sorulanlar

Akupunktur tüp bebekte gebelik şansını artırır mı?

Geniş ve iyi tasarlanmış çalışmalarda akupunkturun canlı doğum oranını artırdığı gösterilmemiştir. Kanıtlar bu amaçla rutin kullanımını desteklememektedir.

Embriyo transferi günü akupunktur yapılabilir mi?

Transfer günü akupunktur uygulanmasının gebelik şansına katkısı gösterilmemiştir. Rahatlamak amacıyla tercih edilecekse zamanlaması tedaviyi yürüten hekimle birlikte planlanmalıdır.

Tedavi sürecinizle ilgili sorularınız için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.