Blastokist aşamasında transfer, embriyoların laboratuvarda 5. ya da 6. güne kadar kültür edildikten sonra rahme yerleştirilmesidir. Embriyolar ya 2-3. günde, yani bölünme (klivaj) aşamasında transfer edilirler ya da laboratuvar ortamında kültür süreleri uzatılarak 5. veya 6. gün aşamasına kadar bekletilirler. Bu aşamada embriyolar bölünmelerini sürdürerek blastokist denilen yapıya dönüşürler. Bu aşamadaki embriyo büyüyerek içi sıvı dolu bir boşluk oluşturur; ileride bebeği oluşturacak kısım (iç hücre kitlesi, ICM; inner cell mass) ve bebeğin eşi olan plasentayı oluşturacak kısım (trofektoderm) belirgin hale gelir. Bu şekilde gelişimini sürdüren daha sağlıklı embriyolar seçildiğinden hem bunların rahim duvarına tutunması kolaylaşır ve transfer başına gebelik olasılığı artar hem de az sayıda embriyo transfer edileceği için çoğul gebelik riski azaltılmış olur.
Embriyonun gün gün gelişimi
Tüp bebek tedavisinde yumurtalar laboratuvarda spermle döllendikten sonra embriyo belirli gelişim evrelerinden geçer:
- 1. gün (döllenme): Yumurta ve spermin birleşmesiyle zigot oluşur. Bu evrede anneden ve babadan gelen iki çekirdek (2PN) görülür.
- 2. gün: Zigot bölünmeye başlar ve 2-4 hücreli embriyo oluşur.
- 3. gün: Bölünme hızla sürer ve embriyo genellikle 6-8 hücreli aşamaya ulaşır.
- 4. gün (morula): Hücreler birbirine sıkıca yapışarak dut benzeri bir yapı oluşturur.
- 5. ve 6. gün (blastokist): Embriyonun içinde sıvı dolu bir boşluk oluşur ve hücreler iç hücre kitlesi ile trofektoderm olarak iki gruba ayrılır.
Her embriyo bu evrelerden aynı hızda ve kalitede geçmez. Bir kısmı gelişimini 3. gün ile 5. gün arasında durdurur. Döllenme ve embriyo gelişiminin ayrıntıları döllenme ve embriyo gelişimi yazısında anlatılmaktadır.
Blastokist transferinin avantajları
- Daha iyi embriyo seçimi: Blastokist aşamasına ulaşan embriyolar laboratuvar koşullarında gelişim potansiyeli daha yüksek olan embriyolardır. Gelişimi zayıf olan ya da kromozom bozukluğu taşıyan embriyoların önemli bir kısmı bu aşamaya ulaşmadan gelişimini durdurur. Bu da embriyoloğa daha bilgiye dayalı bir seçim olanağı verir.
- Rahimle uyum: Doğal gebelikte embriyo rahme blastokist aşamasında ulaşır ve bu aşamada tutunur. 5. gün transferi bu doğal zamanlamayı taklit eder.
- Tek embriyo transferine olanak: İyi kalitede bir blastokist varsa tek embriyo transferi ile gebelik elde etme olasılığı artar. Bu da ikiz, üçüz gibi çoğul gebelik risklerini azaltır. Çoğul gebeliğin anne ve bebek açısından riskleri infertilite tedavilerinde çoğul gebelik riski yazısında anlatılmaktadır.
- Genetik inceleme için uygunluk: Embriyolara genetik inceleme (PGT) yapılacaksa, biyopsi blastokist aşamasında embriyonun plasentayı oluşturacak dış tabakasından (trofektoderm) alınır. Bu aşamada daha fazla hücre alınabildiği için sonuçlar daha güvenilirdir.
- Dondurmaya dayanıklılık: Blastokistler vitrifikasyon yöntemiyle dondurma ve çözme işlemine iyi dayanır.
Bilimsel kanıtlar ne gösteriyor?
Sistematik derlemelerde, taze transferlerde blastokist aşamasında yapılan transferin klivaj aşamasındaki transfere göre canlı doğum oranını bir miktar artırabileceği bildirilmektedir. Ancak bir yumurta toplama işleminden elde edilen tüm embriyolar (taze ve dondurulmuş transferler birlikte) hesaba katıldığında, iki yaklaşım arasında toplam gebelik şansı açısından belirgin bir fark olup olmadığı net değildir. Bu nedenle blastokist transferi her hasta için otomatik olarak daha iyi bir seçenek değildir; kişiye göre karar verilmelidir.
3. gün transferi mi, 5. gün transferi mi?
Blastokist transferi her hasta için uygun olmayıp ancak yeterli sayıda döllenmiş yumurtası ve yeterli sayıda bölünme aşamasında embriyosu olan hastaların blastokist transferi için daha uygun olduğu bilinmelidir. Aksi takdirde az sayıda iyi kalitede embriyosu olan hastalarda transfer yapılmayıp beşinci güne kadar beklenirse, transfer edilecek embriyo bulunamayabilir.
Genel olarak 5. gün transferi şu durumlarda tercih edilebilir:
- Yeterli sayıda gelişen embriyo varsa,
- Embriyolara genetik inceleme yapılacaksa,
- Tek embriyo transferi planlanıyor ve çoğul gebelik riskinin en aza indirilmesi isteniyorsa,
- Önceki denemelerde 3. gün transferleriyle gebelik oluşmamışsa.
Embriyo sayısının az olduğu, gelişimin sınırlı göründüğü durumlarda ise 2. ya da 3. gün transferi daha uygun olabilir. Karar, embriyoların gelişimi izlenerek hekim ve embriyoloji ekibi tarafından çiftle birlikte verilir.
Sık sorulanlar
Embriyolar 5. güne ulaşmazsa ne olur?
Hiçbir embriyonun blastokist aşamasına ulaşmaması mümkündür. Bu durum, embriyoların 3. günde transfer edilmiş olsaydı da tutunma olasılığının düşük olabileceğine işaret eder ve sonraki tedavi planı için önemli bir bilgi sağlar. Az sayıda embriyosu olan hastalarda bu ihtimal transfer gününe karar verirken dikkate alınır.
Blastokist transferinde tek embriyo yeterli mi?
İyi kalitede bir blastokist varsa, özellikle genç kadınlarda tek embriyo transferi önerilir. Ülkemizdeki yönetmelik de transfer edilecek embriyo sayısını kadının yaşına ve deneme sayısına göre sınırlamaktadır.
Embriyo transferi zamanlaması ve sizin için uygun yaklaşım hakkında konuşmak için iletişim sayfasından görüşme talep edebilirsiniz. Embriyo kültürü hakkında daha fazla bilgi için embriyo kültürü sayfasına, diğer yazılarımız için blog sayfasına bakabilirsiniz.
Sorularınız mı var?
Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.




