İnfertilite ve Tüp Bebek Tedavisi· 3 dk okuma

Düşük Over Rezervinin Önemi Nedir?

Yayın: Güncelleme:

Düşük Over Rezervinin Önemi Nedir?

Düşük over rezervinin önemi, özellikle tüp bebek tedavisinde yumurtalıkların ilaçlara vereceği yanıtı ve tedavi planını doğrudan etkilemesinden kaynaklanır. Bir kadının yumurtalık rezervinin değerlendirilmesi tedaviye vereceği yanıtın öngörülmesinde, kullanılacak ilaçların ve dozlarının seçiminde ve gebelik şansının belirlenmesinde çok önemlidir. Over rezervinin saptanmasında çok sayıda yöntem vardır ancak en çok kullanılanları Anti-Müllerian Hormon (AMH) ve ultrasonografi ile antral follikül sayımıdır (AFC). Bu testlerin nasıl yapıldığı kadınlarda over rezervi nasıl değerlendirilir yazısında anlatılmaktadır.

Over rezervine göre hasta grupları

Over rezervinin durumuna göre hastalar tedavi öncesi üç gruba ayrılırlar:

  • Normal yanıt vermesi beklenenler
  • Aşırı yanıt vermesi beklenenler (özellikle polikistik overli hastalar)
  • Kötü yanıt vermesi beklenenler

İlk iki grupta gebelik şansı belirgin olarak yüksektir. Ancak kötü over yanıtı olan hastalarda tedaviye hiç yanıt alınamayabilir ya da sınırlı sayıda yumurta elde edildiği için gebelik şansı çok düşük kalabilir. Aşırı yanıt beklenen grupta ise asıl hedef, yumurtalıkların aşırı uyarılması sendromunun (OHSS) önlenmesidir.

Kötü over yanıtı nasıl tanımlanır?

Uluslararası uzlaşı raporlarında kötü over yanıtı; ileri kadın yaşı ya da düşük yanıt için başka bir risk faktörünün bulunması, önceki tedavide standart ilaçlarla az sayıda yumurta elde edilmesi ve over rezervi testlerinin (AMH ve AFC) düşük olması gibi ölçütlerin birlikte değerlendirilmesiyle tanımlanır. Daha yeni sınıflamalarda ise hastalar yalnızca yumurta sayısına göre değil, yaşa göre de gruplandırılır; çünkü aynı sayıda yumurta elde edilen genç ve ileri yaştaki iki kadının gebelik şansı belirgin farklıdır.

Yaş ve yumurta kalitesi

Over rezervi testleri yumurtaların sayısını yansıtır; kalitelerini göstermez. Yumurta kalitesinin bilinen en güçlü göstergesi kadının yaşıdır. Bu nedenle rezervi düşük olan 30 yaşındaki bir kadında, az sayıda da olsa elde edilen yumurtaların kromozom açısından normal olma olasılığı daha yüksektir ve gebelik şansı, aynı rezerve sahip 40 yaşındaki bir kadına göre genellikle daha iyidir. Düşük rezervin kendiliğinden gebelik üzerine etkisi ise sınırlıdır; bu konu over rezervinin düşük olması spontan gebeliği gösterir mi yazısında ele alınmıştır.

Düşük over rezervinde tedavi yaklaşımları

Bu nedenle kötü over rezervi olan hastalarda standart protokoller yerine farklı ilaçlar ve farklı protokoller denenebilir. Her ne kadar bu yöntemlerin etkinlikleri kesin değilse ve her hastada sorunu çözmekten uzaksa da bazen yanıtı artırmak için kullanılmaları gerekebilir. Uygulanan başlıca yaklaşımlar şunlardır:

  • İlaç dozunun ayarlanması: Yumurtalık uyarıcı ilaçların dozu artırılabilir; ancak belirli bir dozun üzerine çıkılmasının yumurta sayısını anlamlı olarak artırmadığı bilinmektedir.
  • Protokol değişikliği: Antagonist protokol, hafif uyarım ya da doğal döngü gibi farklı yaklaşımlar denenebilir.
  • Embriyo biriktirme: Birkaç ardışık döngüde elde edilen embriyoların dondurularak biriktirilmesi ve daha sonra transfer edilmesi seçeneklerden biridir.
  • Destek ilaçları: Büyüme hormonu, DHEA ve testosteron gibi ilaçlar yanıtı artırmak amacıyla kullanılmaktadır; ancak canlı doğum oranını artırdıklarına dair kanıtlar sınırlıdır. Ayrıntılar için büyüme hormonu ve tüp bebek tedavilerinde androjenler yazılarına bakabilirsiniz.

Burada unutulmaması gereken şey; kötü yanıt veren bir hastanın bu durumunun tamamen düzeltilebilmesi her zaman olası değildir, ancak bazen değişik aylarda tedaviye verilen yanıtlar birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle bir döngüde alınan yetersiz yanıt, sonraki denemelerin de aynı şekilde sonuçlanacağı anlamına gelmez.

Sık sorulanlar

Düşük over rezervi olanlar tedaviyi ertelemeli mi?

Hayır. Rezerv zamanla daha da azalacağı için, düşük rezervi olan ve gebelik isteyen kadınların tedaviyi geciktirmemesi önerilir.

Düşük rezervde beslenme ya da takviyelerle yumurta sayısı artar mı?

Yumurta havuzunu artırdığı kanıtlanmış bir beslenme şekli ya da takviye yoktur. Sağlıklı yaşam alışkanlıkları ve özellikle sigaranın bırakılması genel olarak önerilir.

Over rezervi ve tedavi seçenekleriniz hakkında konuşmak için iletişim sayfasından ön görüşme talep edebilirsiniz. Ankara Tüp Bebek Merkezi'nin diğer blog yazıları için blog sayfasına göz atabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.