İnfertilite ve Tüp Bebek Tedavisi· 3 dk okuma

İnfertilitede Cerrahi Tedavi Seçnekleri Nelerdir?

Yayın: Güncelleme:

İnfertilitede Cerrahi Tedavi Seçnekleri Nelerdir?

İnfertilitede cerrahi tedavi seçenekleri, gebeliği engelleyen yapısal sorunların ameliyatla düzeltilmesini amaçlayan girişimlerdir. Tanısal değerlendirme sonrasında tespit edilen nedene göre bir tedavi yöntemi belirlenir. Tüp bebek tedavisinin yaygınlaşmasıyla birlikte infertilitede cerrahinin yeri değişmiş olsa da bazı durumlarda ameliyat hem kendiliğinden gebelik şansını artırabilir hem de tüp bebek sonuçlarını iyileştirebilir. Aşağıdaki durumlarda hastanın sorunu cerrahi olarak çözümlenebilir.

Kullanılan cerrahi yöntemler

İnfertilite cerrahisinde büyük çoğunlukla kapalı (endoskopik) yöntemler kullanılır. Laparoskopide karın duvarındaki küçük kesilerden girilen kamera ve aletlerle tüpler, yumurtalıklar ve rahmin dış yüzü incelenip tedavi edilir. Histeroskopide ise rahim ağzından girilen ince bir optik cihazla rahim içi görüntülenir ve aynı seansta düzeltme yapılabilir. Ayrıntılar için laparoskopi ve histeroskopi sayfalarına bakabilirsiniz.

Tüp tıkanıklığı (tubal blok)

Tüp tıkanıklığı varlığında bugün öncelikli yaklaşım tüp bebek tedavisi olmasına karşın, özellikle tüpün uç kısmındaki tıkanıklıklarda laparoskopik mikrocerrahi uygulanabilir. Ancak başarısızlık durumunda yine tüp bebek gerekeceği ve çok deneyimli cerrahların varlığını gerektirdiği için artık çok tercih edilmemektedir. Tüp hasarının hafif olduğu, kadının genç olduğu ve sperm analizinin normal olduğu seçilmiş çiftlerde cerrahi bir seçenek olarak konuşulabilir; tüp onarımı sonrasında dış gebelik riskinin arttığı da bilinmelidir.

Hidrosalpinks

Tubal cerrahi ya da enfeksiyon sonrasında tüplerin ucunun kapanması ve içlerinde sıvı birikmesi ile oluşur. Tüp bebek tedavisinde bu biriken sıvının rahim içine ilerlemesi gebelik şansını azaltır. Bu nedenle tedavi öncesi özellikle ultrasonografide görülen hidrosalpinkslerin laparoskopik olarak çıkarılması ya da tüpün rahme yakın kısmından kapatılması önerilir.

Endometriozis

Özellikle erken evre endometriozisli hastalarda tanısal laparoskopi sırasında tespit edildiğinde endometriotik alanların yakılmasının ya da çıkarılmasının gebelik şansını artırdığı bilinmektedir. Ancak bugün yalnızca tanı amacıyla laparoskopi yapılma sıklığı azalmıştır.

Yumurtalıklardaki endometriomalar (çikolata kistleri) konusunda yaklaşım değişmiştir. Bu kistlerin çıkarılması sırasında normal yumurtalık dokusunun da kısmen tahrip edileceği ve over rezervinin azalabileceği bilinmektedir. Güncel kılavuzlar, endometriomaların yalnızca tüp bebek sonuçlarını iyileştirmek amacıyla rutin olarak ameliyat edilmesini önermemektedir. Ameliyat daha çok şiddetli ağrı varlığında, kist çok büyükse, yumurta toplamaya engel oluyorsa ya da kistin niteliği konusunda şüphe varsa gündeme gelir. Ayrıntılar için endometriomanın tedavisi yazısına bakabilirsiniz.

Rahim içi patolojiler

Rahim içinde yer alan polip, myom ve yapışıklıklar gibi durumlarda histeroskopi, büyük myomlarda ise laparoskopi ya da açık ameliyat (laparotomi) ile bunların çıkarılması gebelik sonuçlarını düzeltebilir.

  • Polipler: Histeroskopik olarak kolayca çıkarılabilir; aşılama öncesinde çıkarılmasının gebelik şansını artırabileceği bildirilmiştir.
  • Myomlar: Rahim boşluğuna doğru büyüyen (submukoz) myomların histeroskopik olarak çıkarılması önerilir. Rahim duvarı içindeki (intramural) myomlarda ameliyat kararı myomun büyüklüğüne, yerine ve yakınmalara göre bireysel olarak verilir.
  • Rahim içi yapışıklıklar (Asherman sendromu): Histeroskopik olarak açılır.
  • Rahim septumu (perde): Histeroskopik olarak kesilebilir; ancak infertil kadınlarda bu ameliyatın canlı doğum oranını artırıp artırmadığı tartışmalıdır ve karar bireysel olarak verilmelidir.

Ovarian drilling

Polikistik over hastalarında laparoskopi yoluyla yumurtalık yüzeyinde koterle ya da lazerle küçük delikler açılması, özellikle ilaç tedavisine dirençli hastalarda yumurtlamayı başlatarak gebelik sonuçlarını düzeltebilir. Ancak fazla agresif olunması normal yumurtalık dokusuna zarar verebilir ve over rezervini azaltabilir. Ayrıntılar için ovarian drilling sayfasına bakabilirsiniz.

Erkekte cerrahi tedaviler

Erkek infertilitesinde de bazı durumlar cerrahi olarak tedavi edilebilir. Sperm analizi bozuk olan ve muayenede belirgin varikoseli bulunan erkeklerde varikosel ameliyatı, vazektomi sonrası ya da tıkanıklığa bağlı azospermide kanalların mikrocerrahi ile onarılması ve menide sperm bulunmayan erkeklerde testisten sperm elde edilmesi (TESE, mikro-TESE) bu girişimler arasındadır.

Ameliyat mı, tüp bebek mi?

Cerrahi tedavi kararı verilirken kadının yaşı, over rezervi, erkeğin sperm analizi, gebe kalamama süresi ve çiftin isteği birlikte değerlendirilir. İleri yaştaki ya da over rezervi düşük kadınlarda ameliyat sonrası kendiliğinden gebelik için beklenecek süre önemli bir zaman kaybı olabilir; bu durumda doğrudan tüp bebek daha uygun olabilir. Genç ve başka bir sorunu olmayan çiftlerde ise uygun durumlarda cerrahi, tekrarlayan tedavilere gerek kalmadan doğal gebelik olanağı sağlar.

Cerrahi tedavi seçeneklerini değerlendirmek için iletişim sayfasından randevu oluşturabilirsiniz. Ankara Tüp Bebek Merkezi'nin diğer blog yazıları için blog sayfasına göz atabilirsiniz.

Sorularınız mı var?

Hekimlerimizle ön görüşme için randevu talebinde bulunabilir, telefon ya da WhatsApp üzerinden bize ulaşabilirsiniz.